Czy zabytki mogą stać się wzorem ekologicznej i energooszczędnej transformacji? Coraz więcej badań pokazuje, że nie tylko mogą — ale wręcz powinny odgrywać w niej kluczową rolę. Międzynarodowy projekt FuturHist jest tego najlepszym przykładem, a istotny wkład w jego realizację ma dyrektor Małopolskiego Centrum Budownictwa Energetycznego dr hab. inż. Małgorzata Fedorczak-Cisak, prof. PK.
Projekt FuturHist, finansowany z programu Horyzont Europa, łączy nowoczesne technologie z poszanowaniem historycznego dziedzictwa. Jego celem jest opracowanie skutecznych metod poprawy efektywności energetycznej budynków zabytkowych — bez naruszania ich unikalnego charakteru. Dzięki proponowanym rozwiązaniom możliwe jest zmniejszenie zużycia energii nawet o 60%, co stanowi przełom w podejściu do modernizacji historycznej zabudowy.
Projekt realizowany jest w czterech europejskich miastach: Kordobie, Edynburgu, Linköping oraz Kraków. Właśnie w Krakowie znajduje się jeden z kluczowych budynków pilotażowych — XIX-wieczna kamienica przy ul. Kościuszki 18. To tutaj testowane są rozwiązania takie jak:
- izolacja ścian (zewnętrzna i wewnętrzna),
- wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła,
- inteligentne systemy zarządzania energią,
- wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.
Dzięki współpracy naukowców z różnych krajów oraz instytucji, w tym krakowskiego Zarządu Budynków Komunalnych, zidentyfikowano aż 3,5 tysiąca historycznych budynków w Krakowie, które mogłyby przejść podobną transformację.
Efektem końcowym projektu będzie stworzenie uniwersalnych standardów modernizacji energetycznej zabytków, możliwych do wdrożenia w całej Europie.
